logo politiek delft
home|mission statement|archief|links|contact|english|GR2010|


dinsdag | 31 augustus 2010 | 00:00 |
GEMEENTERAAD NU AAN DE BEURT

GONDELAFFAIRE: Gemeenteraad geef BenW opdracht de 'Gondelaffaire' zo snel mogelijk bestuurlijk in der minne te schikken, voordat er weer eindeloze rechtszaken op gang komen met alleen maar verliezers!. hfvh


delft gondel_2004-08-16 20@17-19-52_gondel_.jpg
Delft, Oude Delft.
16 augustus 2004 - VVD-ers Christiaan Baljé en Bas Verkerk samen in de boot.

From: a.m.van der veen
Sent: Monday, August 30, 2010 1:54 PM
To: prodeo@ziggo.nl
Subject: Fw: nazomer Musketier 3 (definitieve versie)

Subject: nazomer Musketier 3

Integriteit van bestuur, over meevaren en meelopen.

Sinds ik in Delft woon, vanaf april 2009, word ik geconfronteerd met de Gondelaffaire. Aanvankelijk begreep ik er niks van en dacht ik dat Martin Stoelinga een soort part-time gondelier was. Ik was op het verkeerde been gezet door zijn snor. Maar lanzamerhand ontdekte ik dat hij een gewone Roomse volksjongen was die in het pak genaaid was door de zittende bestuurlijke elite. Werkende weg ontdekte ik de heersende bestuurlijke cultuur in Delft. Langzaam werden mij de ogen geopend. Vervolgens had ik enkele malen het (on)genoegen gehad om een publiek optreden van de burgemeester mee te maken en toen werd het mij duidelijk. In Delft heerst een zielig intern gericht bestuurscultuurtje, dat agressief van zich afslaat als het de heren of dames niet uitkomt. Een van de redenen om me actief te bemoeien met de verkiezingen, de collegevorming en de visie-ontwikkeling in deze gemeente was de hoop dat er na de verkiezingen zaken ten goede zouden keren. Dat er een meer open responsieve en productieve bestuurscultuur zou ontstaan. Ik had de hoop dat BZK zou ingrijpen bij de herbenoeming van Verkerk, maar nee hoor ! Zoals meestal in Nederland, men doet niks, wacht tot de zaak vastloopt en regeert op basis van voldongen feiten.

In 2002 heb ik een traject begeleid in Delft rond de integriteit van bestuur. Onder regie van oud-burgemeester Van Oorschot hebben Herman Kaiser (thans burgemeester van Doetinchem) en ik samen met de raad, gulden regels ontworpen voor het bestuur. Dit document is ook op Politiek Delft gepubliceerd. kernpunt was de vraag hoe gaan we menselijk en correct met elkaar om. Ik herinner me nog een aardige man met een snor en een grote donkere man (thans van Politiek Delft). Maar goed, de tragiek van adviseurs is dat je altijd maar moet afwachten hoe je adviezen landen.

Inmiddels zijn we na de Gondelaffaire vele rechtszaken en claims verder. En nu wordt het serieus. Van een wellicht op zich onbetekend voorval, een wethouder die teveel drinkt en loslippig wat roept, tot een principiele zaak die de kern van het bestuur raakt. De integriteit, de verhouding college-raad, de rol van het individuele raadslid en de positie van de gemeente. Aangezien het een jarenlang slepende zaak is geworden, raakt het nu ook het huidige college en de raad. Zie het overzicht van documenten in deze zaak, op de site van Pol. Delft.

Wie goed wil weten hoe het zit, moet de brief van de advocaat van Stoelinga, mr van den Brink, van Kennedy van der Laan lezen. Ik kan niet anders dan tot de conclusie komen dat het probleem ligt bij Bas Verkerk in zijn rol als burgemeester, voorzitter van het college en voorzitter van de raad. Niet zo zeer de hoogte van de geeiste schadevergoeding van Stoelinga is het probleem, hij geeft zelf aan dat hij daarover wil onderhandelen, maar het gebrek en de onwil van het stadsbestuur (college B&W) is de oorzaak geworden van het probleem. In democratische perspectief wordt een raadslid verhinderd, dwarsgeboomd om zaken aan de orde te stellen. Het lijkt wel een parlementair pandverbod. Gelukkig heeft de rechter, lees het Hof ingegrepen. En Stoelinga in het gelijk gesteld. Het is verbazend dat Balje cassatie heeft ingesteld bij de Hoge Raad. De feiten zijn duidelijk en ik zie niet in wat in rechte de cassatie zou moeten opleveren. Erger is dat het college niet wenst te antwoorden op de brief van Van den Brink. Een brief waar tegen weinig is in te brengen. Nee erger, men komt niet verder dan aan Stoelinga, blijkens het gespreksverslag een tegemoetkoming aan te bieden ter hoogte van het bedrag dat Balje indertijd ontving. Daarmee maakt de gemeente zich niet alleen partij, zij erkent impliciet dat het Balje gesteund heeft, maar ze maakt zichzelf partij in een rechtsgeding waar de gemeente buiten had moeten blijven. Grote afwezige in het overleg is Bas Verkerk. En Vorkurka en Bolten verspelen hier het momentum. Met een eenzijdige schuldig verklaring en afkoop was de zaak afgedaan lijkt me.

Nu dit alles niet gebeurt, komen grotere vraagstukken aan de orde. De politieke-bestuurlijke beoordeling van de kwestie, het vraagstuk van de integriteit en de verschillende rollen. Ook de partijpolitieke aspecten zijn van belang. De wijze waarop Stoelinga door het college, lees Verkerk en Balje is behandeld overstijgt de inhoudelijke kant van de zaak. Ik denk dat het karakter van Balje een eerdere schikking in de weg heeft gestaan. het laat zich raden waar dat toe leidt. Evident is dat Balje nooit de vertrouwelijke informatie had mogen doorspelen aan Verkerk. Verkerk op zijn beurt had gelijk na zijn aantreden de partijen bij elkaar moeten roepen en op basis van een reeel en onafhankelijk onderzoek de zaak moeten oplossen. Of zonder onderzoek een bestuurlijke deal moeten sluiten tussen partijen. Door zijn onmacht en ik denk sociaal-psychologische onkunde is hij nu zelf object geworden van hoon en spot. Het wordt tijd dat de gemeenteraad hier nu eens mee aan de slag gaat. Een enquete die Stoelinga entameert dient door de Raad te worden uitgevoerd, als opdrachtgever en dan zou het onderwerp breder moeten zijn, namelijk de integriteit van bestuur op basis van enkele casussen. En daarmee zijn we op het bestuurlijk niveau waar het thuishoort de gemeenteraad.

De Gondelaffaire heeft als beeld leuke aspecten. Verkerk vaart mee met Balje in de Gondel over de Oude Delft, vlak langs de schuilkerk. Wie vaart met wie mee ? Denk je dan. Veel belangrijker wie loopt er mee. De gemeenteraad in Delft en in zovele gemeenten bestaat uit coalitiepartijen en oppositie. Dat de coalitiepartijen meelopen met het college is deels nog te begrijpen. Maar als het om bestuurlijke waarden gaat zoals integriteit dan is er een hoger belang. Namelijk het belang van een goed bestuur, een deugdelijk bestuur in de gemeente Delft. En dan is een onderzoek, een enquete zoals Stoelinga bepleit, niet meer dan redelijk. Een onderzoek dat zich niet zo zeer richt op het feitencomplex, maar op het herdefinieren van integer bestuur in Delft. En op basis van die uitgangspunten kunnen dan uitspraken gedaan worden over zaken die het bestuur betreffen. Zoals onderlinge verhouding, rol college-oppositie en ook het recht doen aan Stoelinga.

Het gemeentebestuur in Delft staat voor grote opgaven. Zoals de bezuinigen, de Spoorzone, heroverweging van Stadskantoor, gesprekken met buurgemeenten. Allemaal zaken die vragen om bestuurlijke concensus, overleg en daadkracht. Tegen die achtergrond kan het niet dat de Gondelaffaire telkens terugkeert en steeds juridisch hectischer vormen aanneemt. Twee personen moeten hun verantwoordelijkheid nemen: in de eerste plaats Bas Verkerk als door de Kroon benoemde voorzitter van raad en college, de burgemeester. En onze vriend Aad Meuleman (ik schrijf nu eens geen Heulemans), als voorzitter van het presidium. De gemeenteraad moet zijn verantwoordelijkheid nemen de Gondelaffaire op te lossen en het college daartoe opdracht te geven. Daarnaast moet zij opnieuw afspraken formuleren over de waarden en regels rond integriteit en tenslotte er voor zorgen dat het front in de gemeente als zodanig wordt gesloten door samen te gaan werken aan de oplossing van de grote opgaven voor Delft. En dan komt het met Martin vanzelf wel goed.

mr.drs. A.M. van der Veen
organisatie-adviseur

30 augustus 2010

Eerder verschenen columns van Arie van der Veen
Verzameld werk Arie van der Veen