logo politiek delft
home | mission statement | archief | links | contact | english | GR2010 |


donderdag | 26 augustus 2010 | 12:15 |
FF VOORSTELLEN: IK BEN JULLIE LEIDER

delft vokurka_vogupka.jpg
D66-wethouder Ir. Lukas Vokurka.

From: a.m.van der veen
Sent: Thursday, August 26, 2010 8:42 AM
To: prodeo@ziggo.nl
Subject: nazomer Musketier 2

Over leiderschap, handreikingen voor Vorkurka en Junius.

Wie in een goede boekhandel rondneust komt al gauw bij een hoekje met boeken over leiderschap. Managementboek, filosofische boeken. Er zijn helaas weinig boeken over politiek-bestuurlijk leiderschap. En dat is iets anders van managerial leadership. Er is een markt voor, en zeker in gemeenteland. Laten we in Delft beginnen met het ontwikkelen van politiek-bestuurlijk leiderschap. Wellicht een export product vanuit onze innovatieve gemeente.
Maar laten we niet vergeten dat onze politiek bestuurlijke leiders, althans wethouders nog moeten beginnen aan de cursus. Want tot op heden is leiderschap afwezig. Ik zal dit aantonen aan de hand van het optreden van de wethouders Vorkurka en Junius.

Leiderschap begint met het formuleren van doel(stellingen). Deze worden geformuleerd op basis van waarden, politieke idealen of bestuurlijke opgaven. Laten we het noemen het programma Delft 2015. Daarna moet een politiek leider schaken op meerdere borden. Het maatschappelijk bord, het politieke bord, gemeenteraad en politieke partijen, het bord van de collegegenoten, het bord van de media, het bord van de bestuurlijk-ambtelijke pendel. Iemand heeft het wel eens vergeleken met de kubus van Rubrick. Zes verschillende borden of aspecten die tijdens het spel veranderen. Voorwaar een hele klus ! Uiteindelijk komt dit schaakspel terug op een begrip, namelijk gezag !

Gezag is een ondergewaardeerd begrip en is teveel weggedemocratiseerd. Gezag is gebaseerd, op persoonlijk, vertrouwen en integriteit. En wellicht praktischer inzicht in processen, weten hoe de hazen lopen en onafhankelijkheid. Persoons en karaktereigenschappen spelen hier een rol. En in mijn opvatting kunnen dergelijk karakters in alle partijen gedijen. En het vraagt natuurlijk ook tijd voor ontwikkelingen en rijping. Tensotte speelt ook het generatievraagstuk een rol. Iemand komt uit een bepaalde generatie, en dat stempelt zijn of haar waardenset. Spraken we lang over de oorlogsgeneratie, de babyboomers. Nu zijn de dertigers in beeld en ze worden snel veertig....

Laten we al deze kenmerken en criteria eens los op wethouder Vorkurka. Hij heeft zichzelf gepresenteerd als leider van het stadsbestuur in Delft. Meer op basis van externe factoren, de onverwachte grote uitslag voor D66, grootste partij, en niet op basis van door andere aan hem toegedichte kwaliteiten als leider. Maar goed het zou kunnen. Sinds maart is hij bezig, maar langzaam wordt duidelijk dat zijn leiderschap niet veel voorstelt. De zes borden waarop hij schaakt zijn duidelijker geworden. Hij mist de vaardigheden en het gezag. Aan de hand van drie voorbeelden zal ik het aantonen. In de eerste plaats de beleidsontwikkeling van het nieuwe college, de bezuinigingen: de gondelaffaire en de privatisering van de parkeergarages in Delft.

Staatsrechtelijk en gemeenterechtelijk bestaat er geen leider van het college. Er is een voorzitter van het college (burgemeester), een loco en eventueel een wethouder van de grootste partij... Die laatste heeft geen formeel onderscheidende positie ten opzicht van de rest. Vorkurka heeft een te grote broek in het begin van hegt college aangetrokken. Een leidende wethouder is meestal met een compaan-partijgenoot. Dat maakt zijn positie sterker. Dat is nu niet het geval. In die zin zou het veel beter zijn om de burgemeester als voorzitter van het college nar voren te schuiven als leider van het college. Vergelijk de rol die Opstelten speelde in de verschillende colleges. Staatsrechtelijk ook beter ! Maar goed niet alleen formele redenen spelen een rol. Ook politieke. Het collegeprogramma had nog de charme van vernieuwing en verandering. Maar de insteek in het bezuinigingsdebat is beneden peil. Daar waar een college dient te spreken zwijgt men ! Zwijgen op basis van verdeeldheid, of richtingloosheid. Meespraak in plaats van besturen. Als je dergelijk momenta laat lopen, dan wordt het nooit wat met leiderschap ! Dat had de procesbegeleider tijdens de coalitie-onderhandelingen wel eens aan de orde mogen stellen !

Gebrek aan visie, durf en daadkracht...... Dat is geen gelukkig start ! Vorkurka moet de verschillende borden eens analyseren. En zich vooral afvragen welke rol de PvdA speelt. De voormalige leidende partij in Delft en andere steden is zwaar in de problemen. Maar is het niet te veel gevraagd deze partij medeplichtig te maken aan het succes van een ander. Nee, Vorkurka heeft zijn basisanalyse niet op orde en dreigt nu op de verschillende borden achter de feiten aan te lopen.

De brief met gespreksverslag inzake de Gondelaffaire is een tweede voorbeeld. Wat een demasque. In en uitgepraat op een veel te horizontaal niveau. En dan in plaats van de kwestie op te lossen op bestuurlijk niveau Stoelinga gelijk te schakelen aan Balje in de vorm van compensatie voor de juridische kosten. Volgens mij wordt het probleem alleen maar erger gemaakt. Men erkent dat de gemeente een partij heeft gesteund en gaat nu achteraf compenseren of gelijktrekken ipv oplossen. Nee, een nieuw aantredend college komt met een finaal voorstel of doet niks. Een tweede moment waarin het leiderschap wordt gemist. Nu zeurt de affaire nog twee jaar door. En even terzijde, waar was Bas V, in dit overleg. Waarschijnlijk bezig met de bijbanen ?

Tenslotte een meer interne kwestie de privatisering van ded parkeergarages in Delft. Ook een mooie uitdaging voor leiderschap. Maar geen conceptuele aanpak van Lukas, maar talmen twijfelen en dubbele doelstellingen. Ook hier gebrek aan leiderschap.

Het zou te eenzijdig zijn om alleen naar de D66-wethouder te kijken, Natuurlijk hij heeft deze analyse over zich afgeroepen. Hoog ingezet met zijn vriendje Pechtold. Hopelijk horen wij die laatste de komende jaren niet veel meer. Het links-liberale elitaire en anti-religieuze mensbeeld is gelukkig een tijd lang buiten beeld..... Maar er zijn meerdere wethouders. Laat ik me beperken tot Milene Junius. Ook wel genoemd Milene de Zwijger. Hoewel ze gemakkelijk (in en uit) praat zwijgt ze in het huidige college. Dat komt omdat ze de strop om haar nek voelt. De strop van een kansloze portefeuille. De spoorzone en binnenstad. In andere stukken heb ik al gewezen op de risico van de Spoorzone. En de (vermeende) onbereikbaarheid van de Binnenstad... Dit dilemma zal wethouder Junius vier jaar achtervolgen. Permanent tegenvallers rapporteren waarover je geen zeggenschap hebt. En dat dan vervolgens in de Binnenstad uitleggen. Cultuur erbij is gezellig, maa daar bindt men niet de CDA-achterban mee. Nee Milene, te snel en te naief in het college gestat en nu met de strop en de knevel !

Hoe nu verder. Zelfinzicht, zelfbeelden en eerlijkheid ! Dat lijken me goede elementen. Lucas moet terug met beide voeten op de grond. Van de troon af en een tijdje op zijn kinderzitje achterop de fiets en met Lian aan de hand te voet door de stad ! En samen met Milene een herorientatie op de Spoorzone, Uitstel van het Stadskantoor en een serieuze communicatie over en naar de Binnenstad ! Tja en het leiderschap, begin met zelfkennis, wellicht zijn het geen leiders ! Ga dan terug naar de kernwaarden en maak met elkaar en met de raad een goed hervormingsprogramma en blijf voorlopig een tijdje bij de inhoud !! En tenslotte, we hebben een formele leider in de persoon van de burgemeester, BAs V. Laat hij eens zichtbaar worden in de stad, het college vertegenwoordigen of anders bij een van de pensoienfondsen niet zijn zakken, maar de gaten gaan vullen.

AMvanderVeen

Eerder verschenen columns van Arie van der Veen
Verzameld werk Arie van der Veen