logo politiek delft
home | mission statement | archief | links | contact | english | GR2010 |


woensdag | 21 juli 2010 | 21:15 |
voorzitter PRESIDIUM AAD 'HEULEMANS'


delft aad_meuleman_quote_doz_20050709.jpg
Aad Meuleman in Delft op Zondag 9 juli 2005.

----- Original Message -----
From: a.m.van der veen
To: prodeo
Sent: Wednesday, July 21, 2010 9:44 AM
Subject: vakantiecolumn (5)

Over Geuzen en Alva's, karakters in de politiek in Delft en daarbuiten.

Een van mijn vakantiehobbies is om aan de rand van het zwembad dikke boeken te lezen. Biografieen of historische boeken. En als het voor de kinderen te veel wordt een duik in het zwembad en dan wat lichtere kost. Geschiedenis is de spiegel voor het heden, in bestuur, maatschappij en ook in het geestelijk leven. Wat is er nou mooier om in Delft met op de achtergrond het klokgelei van Nieuwe en Oude Kerk te mijmeren over de (parlementaire) geschiedenis en dat te verwoorden in een politieke column ? Ik schrijf dit stukje de dag nadat Paars-plus ter ziele is. En gelukkig, het zou een ongelukkig huwelijk geworden zijn. Ik heb nooit die liefde voor paars begrepen, het zijn twee werelden de wereld van het links-liberale politiek-correct en gebrekkig inzicht in de staatstaak en de economie, versus het rechts liberaal marktdenken. De Pechtolds en Halsema's zijn meer voor het links-liberale ambtelijk denken. Rutte heeft zich er aan ontworsteld, En Cohen denkt vooral aan het machtsbehoud van zijn sociaal-democratisch circuit. Leiderschap ontbreekt. Dan maar terug naar het CDA ? Welk CDA ben ik geneigd te denken. Maar het kan vreemd lopen.

Veel te weinig aandacht is tot op heden besteed aan de verkiezingscampagne en de rol van de media. Het ziekelijke focussen op wie de grootste wordt (of heeft). Ontkenning van het ambachtelijke formatiewerk. Wij kiezen geen kabinetten. Het volk stemt voor de kamer. De kamer kiest uiteindelijk het kabinet. Tegelijk zijn de opgaves in de komende jaren enorm ! Rutte is een prima kerel, ik heb hem verschillende malen gesproken, maar hij is gebonden aan de verkiezingsuitslag. En met dertig zetels ben je een onderdeel van het versplinterde landschap. Een van de grote fouten van het door de media geschapen politieke beeld op landelijk niveau is het onderschatten van de ontwikkelingen op lokaal niveau. Het belangrijkste gegeven van de raadsverkiezingen in maart 2010 was de verdere groei en stabilisatie van de lokale partijen en de verdere versplintering van de landelijke partijen. Het zegt wel iets dat de coalities op lokaal niveau uit steeds meer partijen bestaan. Of dat nu afspiegelingscolleges of programcolleges zijn, feit is dat de lokale partijen oprukken en dat steeds meer fracties maar één wethouder in het college hebben. Delft vormt geen uitzondering op dat laatste.

De verkiezingsuitslag in Delft week een beetje af van het landelijke beeld. Geen groei voor de lokale partijen en D66 piekte. Direct werd dit vertaald door D66 met een claim op de leiding in het college en uitsluiting van VVD en de lokalos. Hierover straks meer. Belangrijker is om te melden dat de PvdA voor het eerst genoegen moet nemen met één wethouder. De terugkeer van het CDA lag voor de hand. In feite ontstond een paars-plus (maar dan met het CDA). Vier linkse partijen en een centrum (rechtse) partij.
Een grote fout van Stoelinga was om direct de PvdA uit te sluiten. Veel beter was geweest een blok te vormen als lokale partijen en als grootste groepering een plek in het college op te eisen. Het CDA liet zijn partner CU gelijk vallen en verspeelde daarmee een essentiele versterking van zijn positie.
De VVD zette zich door een slechte campagne en een ongeloofwaardigde herkandidering van Vuyk zichzelf in feite buitenspel. Maar goed het is maar lokale politiek zou men denken.

Het leiderschap van Vurkovo en D66 is twijfelachtig. Immers D66 is kampioen van de peilingen en niet van het draagvlak. Laat staan van de doorzettingsmacht. Veel verder dan de baas spelen in het Stadhuis komt men niet. In hoeverre is Vurkova niet meer dan een crypto-PvdA wwethouder. Tot op heden lijkt dit het geval.

In de geschiedenis van Nederland zijn de Geuzen en Alva historische merkpalen. De (dikke) boeken van Van Deursen gaan daar diepgaand op in. Laten we ze als metafoor gebruiken. Wie zijn dan de geuzen, in Delft en wie is Alva, of meerdere Alva's. Deze beiden typen zijn te vertalen als uitdagers van de zittende klasse en vertegenwoordigers van die zelfde klasse. Mijn sympathie gaat niet alleen maar uit naar de Geuzen. Een goede Alva mag er ook zijn en soms hebben beide typen iets van elkaar.

Geuzen in Delft zijn mensen die kunnen vertalen wat er onder de mensen leeft, dat kunnen vertalen en bestuurlijk daarvoor een effectieve strategie kunnen ontwikkelen. Geuzen zijn tegelijk van voorbijgaande aard. Wie kent in de bestuurlijke geschiedenis geen voorbeelden van Geuzen, die een maal op het pluche Alva's worden ? Andersom is moeilijker. In de Delftse politiek heb ik een voorkeur voor Jos van Koppen, Jolanda Gaal. Aad van Tongeren, Joelle Gooier en Lennart Harpe. Zij hebben in zich om het Geuzenideaal te verwerkelijken. En mee te werken aan vernieuwing van de politieke cultuur. Het aardige is dat Jos en Jolanda, en Aad hun wortels hebben in het oude KVP gedachtengoed van de volkspartij. Het CDA in Delft is helaas net als het landelijk CDA verworden tot een uitvergrote ARP waar het gelijkhebben van de binnenkring belangrijker wordt geacht dan het vertalen van het volksgevoel in beleid. Lees maar de stukjes van Van Oort op de CDA site. Veel wijsneuzerigheid en weinig politiek ! Tja en wie is dan Alva. De makke van de lokale partijen landelijk en in Delft is dat er vele Alva's zijn. Baasjes met hun eigen gelijk en intern een eigen bloedraad. Ze maken elkaar af als geuzen onderling, met een air van Alva. Opmerkelijk is de rol van Aad Meuleman. Ik waardeer zijn bescheiden volkse aanpak, met de Tuk-tuk over de markt. Maar eenmaal in het Stadhuis ontpopt hij zich als een Heulemans, meeheulen met de zittende macht en ook nog een Bloedraad voorzitten in de vorm van een presidium. Hij schijnt druk te zijn met een integriteitsreglement dat door zijn eigen Bloedraad wordt beheerd.

Nee, zo wordt het nooit wat met de lokale partijen in Delft, terwijl deze meer en meer aantonen het beste te kunnen verwoorden wat er speelt in de samenleving en in vele gemeenten een serieuze partner vormen die dankzij hun achterban, niet vallen voor de bestuurlijke technocratie.Het wordt tijd om Bert Euser eens uit te nodigen en te laten vertellen wat de Geuzendemocratie inhoudt.

En dan de burgemeester. Deze functionaris wordt in ons systeem, vanwege de wijzen van benoeming steeds meer een tragische figuur. Hij moet boven de partijen staan, is voorzitter van het college en heeft nog een eigen bevoegdheid in openbare orde en veiligheid. Wie het weet mag het zeggen. Sommigen, zoals Heidema in Deventer (een beetje dom op de motor), kan dat prima invullen en er zijn er meederen (Deetman, Cohen, Opstelten). Bas Verkerk zal dat in Delft nooit lukken en zo zijn er nog velen. Te weinig maatschappelijke binding, karakterologisch gericht op macht en aanzien en sociaal-intellectueel te beperkt. Oorzaak is de rekrutering, te veel wethouders die doorstromen, te snel naar een grote stad, vanwege het interne rekruteringsproces en te hoge ambitie.

Nu de kabinetsformatie terug bij af is, is het toch goed om opnieuw de vraag naar de inrichting van het gemeentebestuur te stellen. M.i. moeten we doorgroeien naar een systeem waarin de burgemeester rechtstreeks gekozen wordt door het volk met wethouders van buiten de raad. Daarmee wordt de burgemeester geplaatst aan het hoofd van een lokale coalitie. Dan komt er meer samenhang en coherentie in het stadsbestuur en over vier jaar wordt er bij de verkiezingen afgerekend. We zijn dan af van carriereburgemeesters zonder draagvlak, en de samenstelling van een college wordt coherenter. Alva smeedt een coalitie en de geuzen hebben er ook een. Als dit op lokaal niveau zo gaat, zal het zijn effecten hebben op het nationaal niveau. Wie nu VVD stemt zit toch niet te wachten op Halsema of Cohen, en andersom.

Delft kan zo zijn inbreng hebben in het landelijke discours, maar moet nu zich vooral richten op zijn eigen opgaven. Zie de eerdere colums. De lokalos, Stoelinga, de Wit etc moeten nadenken hoe zij de gerechtvaardigde wens tot vertegenwoordiging van het volk ('de gewone man') beter inhoud kunnen geven en door samenwerking en de positie versterken. Het CDA mag landelijk en lokaal nadenken of ze verder wil als ARP. De VVD Delft moet proberen werkelijk een verbinding te maken naar gewone mensen en dat is wat anders dan oranje hesjes. Over het links-liberale bolwerk schrijf ik niet, zij hebben een enorme opdracht om hun eigen gecreerde bolwerk te hervormen via de bezuinigingen. Met de sanering van het BWD is het begin gemaakt. En tenslotte past nog voor Alva of geus de strijd om het nieuwe stadskantoor. Maar dat zal wel blijken. Ik vroeg me wel af of er in het PvA voor dat stadskantoor ook een werkkamer, ontvangstkamer en verhoorkamer voor de voorzitter van het presidium is opgenomen. Aad's memorial room ? We zullen zien, er is nog volop werk aan de Winkel. En nu vakantie.

A.M. van der Veen