logo politiek delft
home|mission statement|archief|links|contact|english|GR2010|


vrijdag | 12 november 2010 | 13:00 |

From: a.m.van der veen
Sent: Friday, November 12, 2010 11:42 AM
To: prodeo
Subject: CDA-Musketier: Evaluatie commissie-Frissen

Over vallen en opstaan.

Op 9 maart jl. schreef ik onderstaande bijdrage voor Politiek Delft over de aanwijzing van J.P. Balkenende als lijsttrekker bij de vervroegde kamerverkiezingen in juni. Zoals gebruikelijk mail ik de tekst van dergelijke bijdragen aan mijn emails-accounts rond. In dit geval de politiek-bestuurlijke kringen, adviseurs, burgemeesters en partijbestuursleden. Sommigen beschouwen dat als stalken, ik meer als correct proactief informeren. Tot mijn verdriet kreeg ik 's avonds op 9 juni gelijk met mijn analyse van de verkiezingsuitslag. Mijn ergste scenario was uitgekomen. Later hoorde ik uit kringen rond premier Rutte, dan men in de VVD bevreesd was voor het koppel Veerman-Eurlings. De strijd met Balkenende in zijn laatste ronde, VVD-light werd met door hen gemak gewonnen. Zoals bleek op 9 juni. Vanaf het moment dat ik de tekst schreef op Politiek Delft en 9 juni heb ik mij afzijdig gehouden van de campagne, maar helaas de uitslag was vernietigend en de positie van het CDA zwaar aangetast, vooral in de middelgrote steden en in de Randstand. In het Zuiden is men vooral ook thuis gebleven.
Of de gevallen leider nu veel is aan te rekenen is betrekkelijk. Had Jan Peter in maart veel keuze ? Eigenlijk was zijn enige keuze om af te zien van het lijsttrekkerschap. In mijn stuk schrijf ik over zelfinzicht... dat had hem voor deze blamage kunnen behoeden. Veel ernstiger is in feite de rol van de partijtop, laten we die noemen Partijbestuur, Bewindslieden en de kring daarom heen. Een groot puppillenteam gekenmerkt door kluitjesvoetbal. Maar komt dat niet veel meer voor: bij bedrijven, gemeenten, grote organisaties ? Hofhoudingen e.d. ?

In juni 2009 kreeg ik een uitnodiging om eens bij te praten met de MP over de komende ontwikkelingen. Ik heb hem toen geschetst dat een Balkenende V, net zoals Colijn V nauwelijks haalbaar zou zijn, tenzij hij zich zou positioneren boven de partijen en de uitdaging zou aangaan tegen Wilders. Balkenende, de redelijkheid en het respect, tegenover Wilders. Ach het is anders gelopen, en nu leeft het CDA in de macht, weer mede dankzij Wilders, maar is de partij zwaar aangeslagen. Het blijft voor mij niet te geloven dat er geen politieke moed was in het CDA om te komen met nieuwe gezichten. En dat blijkbaar het politieke lijfsbehoud "overleven" zo hoog in het vaandel stond. Maar nu na de val, het opstaan.

Opstaan en tot de Vader gaan, is een mooi christelijk beeld. Ook dit mag gelden voor het CDA. Horen, Roepen, Getuigen en Dienen. Al deze begrippen hebben Politiek Delft gepasseerd. En daar ligt de kern. Het CDA moet terug naar zijn basis en dat is het Christelijk getuigenis, verwoord in het CDA-begrip Rentmeesterschap. Het kan niet zo zijn dat CDA-politici denken dat zij zich niet kunnen onderscheiden de VVD. Wij zijn geen light-VVD. Maar wij handelen in het aanschijn van het LIGHT, om het zo eens te zeggen.

Hoe het anders moet ? Het CDA moet zichzelf weer uitvinden. Ik zou zeggen het CDA moet zichzelf weer worden, een open christen-democratische volkspartij. En dat is zeker niet eenvoudig. Want waar zit het volk, maatschappelijk en politiek? En in vele gemeenten is het CDA-kader ver verwijderd van het volk of achterban. Het CDA zal een proces moeten ingaan van hercontractering met de samenleving. En de nieuwe voorzitter Liesbeth Spies kan daar ad interim een goede start mee maken. Laten we haar project noemen het CDA terug naar zijn Basis 2014.

Voor de interim en komende voorzitter betekent dat in mijn opvatting:

1. Horen: Wat wordt er gezegd in de partij en over de partij
2. Roepen: Luisteren naar wie zich geroepen voelen en niet zij die zich aandienen voor het eigenbelang
3. Getuigen: Uitdragen dat het CDA een Christelijk geinspireerde Boodschap kent als basis, en deze niet verzwijgen.
4. Dienen: Het openbaar bestuur zien als een mandaat en niet als een carrierestap.

In potentie is de christen-democratie een brede volksbeweging, geworteld in onze samenleving en de verschillende tradities. Het is vooral verdrietig dat onder leiding van Balkenende en Klink, juist het chistendemocratisch gedachtengoed is verduisterd en de facto is ingeruild voor een neo-liberaal marktdenken. Terwijl beiden pretendeerden de uitvinders en houder van het CDA-gedachtengoed te zijn. Hier wreekt zich uiteindelijk het gebrek aan persoonlijk leiderschap, en het organiseren van hofcultuur met meelopers, owee als het fout gaat !! De roep om een sterke partijvoorzitter, inhoudelijk en persoonlijk zal nu toenemen, met alle gevolgen voor de verhoudingen met de fractievoorzitter en de vice-premier. Laten ze voorlopig een driehoek vormen en niet teveel dromen van het lijsttrekkerschap....... De kwestie De Hoop-Scheffer vs Van Rij is nog niet zo lang geleden.

Ach, vallen en opstaan. In 1994 werkte ik mee aan het rapport-Gardeniers en in 2002 heb ik adviezen gegeven aan de evaluatiecommissie in de PvdA. Elke partij is cyclisch aan de beurt. De volgende kandidaat zal de VVD blijken. Onze vriend Rutte heeft zich omringd met vriendjes, de top van de partij en de top van de fractie in het kabinet gezet. Balkenende deed in 2007 precies hetzelfde. Het onderlinge leervermogen in de politiek is immers beperkt.

Het CDA toont zich sterk om nu met zo'n kritisch evaluatierapport te komen. En altijd in dergelijke situaties die ik van dicht heb mee gemaakt, Lubbers-Brinkman, De Hoop Scheffer en zeker Balkenende, denk aan de Koningen in de Bijbel, de afgewezen profeten, en vooral gaan Ps. 8: Gij hebt hem bijna Goddelijk gemaakt. Wat is de mens, zeker in de politiek toch kwetsbaar....

Het CDA staat voor een grote uitdaging, de heropbouw van de partij terwijl er tegelijk geregeerd moeten worden. Dat is niet onmogelijk, maar alleen zelf inzicht, checks and balances en vooral inkeer en gebed zullen daarbij nodig zijn en helpen. Maar dat geldt ook in ons gewone menselijke leven. Vallen en Opstaan. Gelijk de verloren zoon, opgaan en tot de Vader gaan. Het CDA zal terugkeren in zijn kracht. Daarvan ben ik zeker !

AMvdVeen
121110

Eerder verschenen columns van Arie van der Veen
Verzameld werk Arie van der Veen