logo politiek delft
home|mission statement|archief|links|contact|english|GR2010|


dinsdag | 9 november 2010 | 20:00 |
DE BEWONERS KOZEN ONTWERP SOETERS

delft stadskantoor_stationshal_soeters_1.jpg

----- Original Message -----
From: a.m.van der veen
To: prodeo@ziggo.nl
Sent: Monday, November 08, 2010 9:34 AM
Subject: postbegrotingsmusketier

Over Identiteit en Democratie

Vrijdag 12 november 2010 vindt in Groningen een symposium plaats met dit intrigerende thema. Namelijk de vraag naar het kenmerk van de lokale democratie en de identiteit van het bestuur. Binnen het kader van de recente ontwikkelingen rond dualisme (intern) en schaalvergroting, gemeentelijke herindelingen (extern). De vraag komt aan de orde hoe het gesteld is met de gemeentelijke democratie. Deelaspecten komen daarbij ook aan de orde als: de rol van pers, vrijheid van meningsuiting, de rol van de elites en tenslotte de vraag hoe de verhouding kiezers en gekozenen zich ontwikkelt. Al met al een interessant vraagstuk. In veel gemeenten speelt dit en vooral ook in de middelgrote steden. Leiden, Haarlem, Deventer, Alkmaar, maar ook in Delft.

De vraag naar identiteit, wie zijn we ? en democratie, wie vertegenwoordigen we ? komt natuurlijk prangend aan de orde na het debat over het meerjarenbestuursprogramma voor Delft vorige week. De conclusie dat het programma ongeschonden is aangenomen is feitelijk juist. De voorstellen van de oppositie zijn alle verworpen. Maar tegelijk valt op dat redelijke oppositiepartijen als VVD en Stadsbelangen zich keren tegen de begroting en vooral de bestuursstijl. En ze hebben gelijk. Want gaat het in democratie, zeker op lokaal niveau niet vooral ook om te luisteren naar minderheden en te komen tot een zo breed mogelijk draagvlak ? Zeker als mooie woorden in de mond worden genomen zoals, beginspraak, open proces e.d. Nee, uiteindelijk gaat het allemaal om macht of de helft plus een ! En dan is het nog maar de vraag hoe het zit met die democratie. In veel gemeentehuizen leeft de gedachte dat de formele helft plus een voldoende is, terwijl het maatschappelijk draagvlak van besluiten veel belangrijker is. Want wat is dan nog identiteit. Is dat de formele identiteit van de gemeente of de maatschappelijke inbedding daarvan?

Het meest prangend is dit als we ons richten op de discussie over het Stadskantoor, het Nieuwe Kantoor. In een dergelijk kantoor zou de identiteit van de gemeente naar voren moeten komen. We willen uitstralen wie we zijn en tegelijk zou het de pretentie moeten hebben van een huis van de democratie. Deze afwegingen vinden vooral plaats binnen het gemeentelijk systeem zelf en gaan grotendeels langs de opvattingen van de burgers heen. Gelet op de grote belangen hierbij, zowel persoonlijk prestige van bestuurders, zakelijke belangen van ontwikkelaars en langdurige besluitvorming en afhankelijkheden, leiden dergelijke projecten vaak tot het tegengestelde effect. Daar waar het bestuur transparant probeert te zijn en als het ware zijn identiteit probeert te delen, eindigt dit in een gesloten front tegen de buitenwereld. Doorduwen en doorzetten, voorkomen van kostenoverschrijdingen e.d.

In Delft lijkt hetzelfde aan de orde te zijn. De (beginnend) wethouder stelt voor alle opties nog eens tegen het licht te houden, inclusief afzien van het nieuwe kantoor, maar alras wordt deze geste omgekeerd in aantonen dat de alternatieven onvoldoende zijn om af te zien van voorgenomen plannen ! De democratie krijgt een tikje, en de identiteit....staat toch wel even ter discussie. Zoals in elke gemeente wordt ook in Delft het dualisme overheerst door tegenstelling coalitie-oppositie. Beide kampen hebben toch recht op adequate informatievoorziening ? En dan hebben we het nog niet eens over de pers. Deze wordt bediend met een keurig persbericht, gemeente zet door. De Raad lijkt het nakijken te hebben.

Aan de Raad is het nu op zijn knopen te tellen. Meegaan in de achtbaan van de realisering van een op zijn minst risicovol traject, of in het dualisme het college te bevragen. Al is het maar voor de identiteit en de responsiviteit van de raad zelf. En dat is echt iets anders dan over een paar jaar een raadsenquete houden over de besluitvorming en het overschrijden van de budgetten.

Veel besluitvorming in gemeenten is naar binnen gericht. Dan gaat het meer om imago, ' zij daar in het Stadhuis' , dan dat het werkelijk identiteit en democratie, de buitenwereld raakt. Donderdag as. krijgt de raad in Delft een herkansing om serieus af te wegen, en de relatie college-raad om nieuw te borgen. Wellicht is het aardig om dan vrijdag op het symposium, de griffier te laten vertellen hoe deze dilemma's zijn opgelost. Aangezien er vele griffiers bij elkaar zijn in Groningen, biedt dat een mooie input vanuit Delft. Anders wordt deze musketier maar een gesproken column.

Over identiteit en democratie is een goed thema, voor Delft, voor alle gemeenten, en mooi dat griffiers proberen dit thema vanuit hun professie op de kaart te zetten.

AMvanderveen
8 november 2010

Eerder verschenen columns van Arie van der Veen
Verzameld werk Arie van der Veen